TSRS: Kimler Zorunlu, Eşik Değerler ve Güvence Denetimi

Son güncelleme: 28.09.2026 · Kaynak: KGK TSRS uygulama kapsamı kararı (RG 29.12.2023, sayı 32414), eşik değerleri kararı (13.01.2026, RG 16.01.2026, sayı 33139) ve zorunlu güvence denetimi kararı (RG 05.09.2024, sayı 32653). Mevzuat değişebilir; nihai karar için resmî metinleri esas alın.

Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS), Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından yayımlanan zorunlu raporlama çerçevesidir. Uluslararası temeli, IFRS Vakfı bünyesindeki ISSB'nin yayımladığı standartlardır; TSRS 1 ve TSRS 2 sırasıyla IFRS S1 ve IFRS S2'ye karşılık gelir.

TSRS 1, sürdürülebilirlikle ilgili finansal bilgilerin açıklanmasına ilişkin genel hükümleri düzenler ve yönetişim, strateji, risk yönetimi, ölçüm ve hedefler başlıklarını kapsar. Karbon ayak izini doğrudan ilgilendiren standart, iklimle ilgili açıklamaları düzenleyen TSRS 2'dir. TSRS 2, Kapsam 1, Kapsam 2 ve Kapsam 3 sera gazı emisyonlarının açıklanmasını ister; Kapsam 3'te hangi kategorilerin dahil edildiği de belirtilir. KGK'nın 2023 tarihli kapsam kararındaki geçiş hükmüyle ilk iki raporlama döneminde Kapsam 3 açıklaması zorunlu tutulmamıştır.

Kimler kapsama giriyor?

Eşik değerler, KGK'nın 13 Ocak 2026 tarihli ve 16 Ocak 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan Kurul Kararı ile güncellendi. 1 Ocak 2025 ve sonrasında başlayan hesap dönemleri için geçerli ölçütler şunlardır:

Bir işletmenin kapsama girmesi için bu üç ölçütten en az ikisinde eşik değeri art arda iki hesap döneminde aşması gerekir; tek bir yılın aşılması yeterli değildir. Bağlı ortaklığı olan işletmelerde aktif toplamı ve net satış hasılatı için ana ortaklık ile bağlı ortaklığın finansal tablo kalemlerinin toplamı, çalışan sayısı için ise son iki yılın ortalama çalışan sayılarının toplamı dikkate alınır. Bu nedenle tek başına eşiğin altında kalan bir şirket, grup toplamıyla kapsama girebilir.

Güvence denetimi

KGK'nın 2 Eylül 2024 tarihli kararıyla (RG 05.09.2024) TSRS kapsamındaki sürdürülebilirlik raporları zorunlu bağımsız güvence denetimine tabidir. Denetimler sınırlı güvence düzeyinde ve GDS 3000 ile GDS 3410 standartlarına göre yapılır. Makul güvenceye geçiş için KGK henüz tarihli bir takvim yayımlamamıştır.

Bunun pratikteki sonucu, emisyonu hesaplamış olmanın tek başına yetmemesidir. Denetçi her rakamın arkasındaki zinciri görmek isteyecek ve şu sorulara cevap arayacaktır:

• Bu emisyon rakamı hangi faaliyet verisinden geldi? Fatura veya sayaç kaydı nerede?
• Hangi emisyon faktörü kullanıldı? Kaynağı, yılı ve sürümü nedir?
• Birim dönüşümü nasıl yapıldı? m³ → kWh çevrimi hangi alt ısıl değerle?
• Organizasyonel sınır nasıl belirlendi, hariç tutulanların gerekçesi nedir?
• Kapsam 2 için location-based mi market-based mi kullanıldı? İkisi de raporlandı mı?
• Veri boşlukları nasıl dolduruldu, belirsizlik nasıl değerlendirildi?

Bu soruların hepsine cevap verebilmek için envanterin izlenebilir olması gerekir. Excel'de tutulan bir hesap tablosunda bu zinciri geriye doğru kurmak çoğu zaman mümkün olmaz.

Karbon envanteriyle bağlantısı

TSRS 2, sera gazı emisyonlarının GHG Protocol Kurumsal Standardına göre ölçülmesini esas alır. Bu yüzden TSRS'ye uyumun ön koşulu sağlam bir kurumsal karbon ayak izi envanteridir. Organizasyonel sınır operasyonel kontrol, finansal kontrol veya sermaye payı yaklaşımlarından biriyle belirlenir; Kapsam 1 ve Kapsam 2 eksiksiz hesaplanır; Kapsam 3'ün 15 kategorisi taranarak önemli olanlar belirlenir ve hesaplanır. Ardından baz yıl belirlenir, yeniden hesaplama politikası yazılır, belirsizlik değerlendirilir ve kanıt zinciri kurulur. Bu adımların ayrıntısını Kurumsal karbon ayak izi nasıl hesaplanır? yazısında bulabilirsiniz.

İlk yıl yol haritası

Kapsama girdiğini tespit eden bir işletme için ilk yılın sırası kabaca şöyledir:

Sık yapılan hatalar

En sık rastlanan hatalardan biri kapsam beyanı ile hesabın çelişmesidir. Rapor bir tesisi "hariç tutuldu" diye listelerken o tesisin emisyonu toplama dahil edilir; doğrulayıcının ilk yakalayacağı hata budur. Bir diğeri birim karışıklığıdır. Doğal gaz faturası m³, sözleşme kWh cinsinden olabilir ve yanlış çevrim tek başına envanteri kat kat şişirebilir ya da küçültebilir.

Soğutucu gazlarda tek katsayı kullanılması da sık görülür. AR5 değerleriyle R-32'nin GWP'si 677, R-404A'nınki 3.943'tür ve aradaki fark neredeyse 6 kattır; hepsine ortalama bir GWP uygulamak bu yüzden ciddi sapma yaratır. Biyokütle kaynaklı CO₂ kapsam toplamına girmez, ayrı raporlanır; CH₄ ve N₂O ise Kapsam 1'de kalır. Son olarak Kapsam 2'nin tek yöntemle raporlanması da bir eksikliktir; GHG Protocol location-based ve market-based olmak üzere çift raporlama ister.

Sık sorulanlar